Πολυσπόρια ή Μπουρμπουρέλια στην Κεφαλονιά. Τα συναφή έθιμα της Ιταλίας και τα όκια της Σάντα λουτσία

ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΟΝΙΟΥ • 23 Νοεμβρίου 2022

Πολυσπόρια ή Μπουρμπουρέλια στην Κεφαλονιά, Τα συναφή έθιμα της Ιταλίας και τα όκια (Μάτια) της Σάντα λουτσία( Αγίας Λουκίας)


«(…)Στην Κεφαλονιά η προσωνυμία της Παναγίας σήμερα 21 Νοεμβρίου είναι Μισοσπορίτισσα ή Μπουρμπουρέλω. Την ημέρα αυτή γιορτάζεται μία από τις μεγαλύτερες Θεομητορικές γιορτές του χρόνου, που είναι τα Εισόδια της Θεοτόκου στην ανατολική και η Presentazione della Beata Vergine Maria στη δυτική χριστιανική εκκλησία. Στην Κεφαλονιά η προσωνυμία της Παναγίας την ημέρα αυτή είναι Μισοσπορίτισσα ή Μπουρμπουρέλω.


Τα μπουρμπουρέλια ή πολυσπόρια είναι ένα είδος πηχτής σούπας παρασκευασμένης από διάφορα λεγκούμια, γέννημα και δημητριακά. Αποβραδίς τα βάζουνε στο μόσκιο μέσα σε γαδένα με νερό και ανήμερα μαγερεύονται παραδοσιακά μέσα στην παδέλα, στην πυροστιά, με το φόκο υποκάτω ή στις σημερινές κατσαριόλες στις σύγχρονες συσκευές μαγερέματος.

Τα μπουρμπουρέλια πρέπει να είναι έτοιμα μετά από αρκετούς μπουρμπούλους, ώστε να μην κουκκαλιώνται, αλλά να λιώνουν στο στόμα. Μόνο τότε θα κενωθούνε στα πιάτα.

Πολυσπόρια ή Μπουρμπουρέλια στην Κεφαλονιά

Με την τήρηση του εθίμου πιστεύεται ότι επέρχεται η θεία ευλογία «τση Κυράς τση Παναγίας» και έτσι θαυματουργικά θα πολυστήνουν τα αγαθά του σπιτιού για να κρατήσουν μέχρι το τέλος της χρονιάς. Ως τέλος της χρονιάς νοείται ο επόμενος θερισμός(…).


Για τους μη γνώστες της Επτανησιακής διαλέκτου ακλουθάει το γλωσσάρι:


– Γαδένα, η= πήλινη λεκάνη (ιτλ.)

– Γέννημα, το= κριθάρι

– Κουκκαλώ= τρώω με θόρυβο, άρα εδώ ότι ήταν βρασμένα

– Λεγκούμι, το= το όσπριο (ιταλ.)

– Μόσκιο, το =μουσκεύω

– Μπούρμπουλας, ο= κοχλασμός του υγρού

– Παδέλα,η = πήλινο χαμηλό μαγειρικό σκεύος (ιταλ.)

– Φόκο,το =φωτιά (ιταλ.)

Στην φωτογραφία τα μπουρμπουρέλια πριν από το μόσκιο μέσα σε αντικείμενα του casa-Museo: σε Πουλιέζικη γαδένα του 19ου αιώνα που είναι πιθωμένη επάνω στην Κεφαλονίτικη υφαντή κουβέρτα με την ύφανση ρίτσια.


Τάκης Τόκκας



Απόσπασμα από άρθρο του Τάκη Τόκκα, Διευθυντή του Διαπολιτισμικού Κέντρου Ιονίου-Ionian center” με τίτλο : «Πολυσπόρια ή Μπουρμπουρέλια στην Κεφαλονιά, Τα συναφή έθιμα της Ιταλίας και τα όκια (Μάτια) της Σάντα λουτσία( Αγίας Λουκίας) που δημοσιεύθηκε στο τεύχος άρθ. 26,Απρίλιος-Ιούνιος 2018 του περιοδικού «Η Κεφαλονίτικη Πρόοδος».


Πηγη – Casa-Museo House - Museum Kefalonia

Δείτε ακόμη...

Ίδρυμα Βεργωτή: Εκδηλώσεις για την Αναστήλωση Ιστορικών Μνημείων στην Κεφαλονιά
Από Διαπολιτισμικό Κέντρο Ιονίου ΚΕΔΕΠ • 15 Οκτωβρίου 2026
Το " Ίδρυμα Γεωργίου και Μάρης Βεργωτή" δια του Προέδρου του κ.Γεράσιμου Βεργωτή, φιλοξένησε στο πνευματικό του κέντρο στα Κουρκουμελάτα την παρουσίαση των εργασιών που πραγματοποίθηκαν για την αναστήλωση του καθολικού της Ι.Μονής Σισσίων και των Αγίων Φανέντων στην Κεφαλονιά.
Η
Από Διαπολιτισμικό Κέντρο Ιονίου ΚΕΔΕΠ • 25 Σεπτεμβρίου 2026
Η σκατζιά (ιταλ./βεν.scansìa) είναι ένα επιτοίχιο μόμπιλο με ράφια,το οποίο κατασκευαζόταν σε πολλές διαστάσεις και είχε διαφορετική χρήση ανάλογα με το δωμάτιο στο οποίο τοποθετούνταν.
Κοσμοπολίτικος αέρας στο Αργοστόλι: το ζεύγος Γιώργος και Τερέζα Θεοδόση με την οικογένειά τους ξανά
Από Διαπολιτισμικό Κέντρο Ιονίου ΚΕΔΕΠ • 18 Αυγούστου 2026
Για ακόμα μία χρονιά, πιστός στο παραδοσιακό του ραντεβού με το αγαπημένο του νησί, ο γνωστός εφοπλιστής,επιχειρηματίας και πρόεδρος της Levante Ferries, Γιώργος Θεοδόσης, βρίσκεται αυτές τις ημέρες στην Κεφαλονιά.
Περισσότερα Άρθρα