Κεφαλονίτικη «Cucina Povera»

Διαπολιτισμικό Κέντρο Ιονίου

Ionian center

Κεφαλονίτικη «Cucina Povera»

Η Κεφαλονίτικη ριγανάδα ή νεραλατιά

Η Κεφαλονίτικη, γενικότερα η Επτανησιακή, γαστρονομία είναι γνωστή για την ποικιλία των πιάτων,τις πλούσιες αλλά και ραφινάτες γεύσεις, πού συνοδεύονται από εύγευστα κρασιά, νόστιμες σαλάτες και πιπεράτα τυριά. Η βενετσιάνικη επιρροή είναι εμφανής στην επτανησιακή γαστρονομία. Ακόμη ανιχνεύονται γαστρονομικές επιρροές από τις,τότε, βενετοκρατούμενες Ελληνικές περιοχές και από την Νότιο Ιταλία,την Σικελία γιατί η ιταλική αγροτική κουζίνα είναι ποικίλη και πλούσια.

Ωστόσο,μαζί με την κουζίνα των μπενεστάντε νόμπιλι και τσιταντίνων,συνυπήρχε και η Cucina Povera(φτωχή κουζίνα). Οι βιλάνοι,οι μπουρανέλοι ,οι άνθρωποι που ασχολούνταν με την γεωργία ή οι ψαράδες, δεν είχαν πρόσβαση στα πανάκριβα και ράρα σπετσερικά ή στα κρέατα και η διαβίωσή τους βασιζόταν στην αντίληψη ότι κανένα υλικό δεν πετιόταν και π.χ το πολύτιμο ξερό ψωμί,χρησίμευε για το επόμενο γιόμα ή δείπνο. Στηρίζονταν στην εποχικότητα των προϊόντων που φύτευαν στους κήπους τους και τα μαγέρευαν με το δικό τους λάδι και πρόσθεταν το άλιο, το ξύδι και μυρωδικά όπως την θρούμπι, την ρίγανη, τον σάψυχο που έδιναν ένταση και απογείωναν γευστικά το απλό τους φαγητό. Κάπως έτσι γεννήθηκε Cucina Povera (η κουζίνα των φτωχών) που είναι η γαστρονομική παράδοση που γεννήθηκε από την σκληρή αγροτική ζωή,την ένδεια και την ανάγκη της καθημερινής διαβίωσης.  Οι ρίζες της Cucina Povera εντοπίζονται γύρω στον 16ο αιώνα στην Ιταλία, όταν οι βασικές ελλείψεις αγαθών οδήγησαν τις αγροτικές οικογένειες στην εφεύρεση συνταγών, με συνδυασμό των πιο φτηνών διαθέσιμων υλικών, με μοναδικό στόχο την επιβίωση Οι Κεφαλονίτισσες νοικοκυρές υιοθέτησαν τις ρετσέτες που ήφεραν οι νέοι κάτοικοι στο νησί, αλλά με την εφευρετικότητα που τις χαρακτήριζε τις εξέλιξαν και μετέτρεψαν τα απλά πιάτα σε υψηλή γευστική δημιουργία. Βέβαια στις ημέρες μας η Cucina Povera είναι τάση που αναζητά τρόπους για την μείωση της σπατάλης των τροφίμων.

Η Κεφαλονίτικη ριγανάδα ή νεραλατιά είναι πολύ χαρακτηριστικό πιάτο,η επιτομή θα λέγαμε της Cucina Povera!

Κεφαλονίτικη Νεραλατιά ή Ριγανάδα

Υλικά

• Ψωμί ξερό
• Κομιντόρια ή μεγαλύτερες ντομάτες ώρμες
• Λάδι
• Ξύδι
• Αφράλα
• Ρίγανη
• Θρούμπι

Προετοιμασία

Παίρνουμε ξερό κρίθινο ή σταρένιο ψωμί και το κόβουμε σε φέτες μεσαίου πάχους. Μπορούμε επίσης να χρησιμοποιήσουμε φρυγμένο ψωμί ή και γαλέτες

Βουτάμε τσι φέτες για λίγα μινούτα μέσα σε ένα αγγειό με νερό ή τσι βρέχουμε κάτου από την βρύση και μετά τσι απιθώνουμε μέσα σε μια γαδένα απλή.

Παίρνουμε ώρμα κομιντόρια, τα ζύφουμε επάνω στις φέτες του ψωμιού, μετά τα ψιλοκόφτουμε σε μπουκουνάκια και τ’ απιθώσουμε,επίσης, στο ψωμί

Ρίχτουμε επάνω στο ξερό ψωμί, λιόλαδο και ξύδι, τ’ αρτύζουμε από μια πρέζα αφράλα και ρίγανη ανακατωμένη με λίγο θρούμπι. Κάποια νοικοκυρόσπιτα είχανε και έχουνε το φαμόζο κεφαλονίτικο ροδόξυδο, το οποίο προσδίδει εξαιρετικά λεπτή γεύση και άρωμα.

Βάζουμε ανάμεσα στα κομιντόρια τυρί ή στούμπα ή πρέντζα.

Γλωσσάρι

• Αγγειό, το= δοχείο, σκεύος
• Απλή = εδώ το ρηχό
• Αφράλα, η =ανθός θαλασσινού αλατιού
• Βιλάνος,ο=αγρότης
• Γαδένα, η= λεκάνη
• Θρούμπι, το= θυμάρι
• Κομιντόρο, το = μικρότερη ντομάτα
• Μπενεστάντε,ο=καλοστεκούμενος οικονομικά
• Μπουκούνι =κομμάτι μικρό
• Μπουρανέλος,ο =ο ψαράς
• Νόμπιλε,ο=ευγενής εκ καταγωγής
• Πρέτζα, η =στην Κεφαλονιά μαλακό τυρί που γίνεται από τρίμματα τυριού (φέτας)
• Ράρο,το=σπάνιο
• Σπετσερικό,το=μείγμα μπαχαρικών
• Στούμπα ,η= στην Κεφαλονιά μαλακό τυρί που γίνεται από τρίμματα μυζήθρας
• Τσιταντίνος,ο=κάτοικος πόλης
• Τυρί =στην Κεφαλονιά η φέτα
• Φαμόζο =σπουδαίο

Σημείωση

Η Κεφαλονίτικη νεραλατιά ή ρηγανάδα, είναι μια πλήρης καλοκαιρινή υγιεινή τροφή που δεν έχει χρεία μαγερέματος. Δεν κοστίζει ιδιαίτερα, τρώεται ευχάριστα για πρωινό ή απογεματινό κολατσιό όπως επίσης και για γιόμα ή δείπνο. Μπορεί ακόμα να προσφερθεί χωρίς τυρί. Ανήκει στα απλά αλλά μοναδικά πιάτα της cucina povera και όπως λέγεται ήρθε στα ελληνικά νησιά και τις παράκτιες περιοχές μέσω των βενετσιάνων.

Τάκης Τόκκας